Co mówią uczestnicy i instytucje?

Jednym z ważnych elementów ewaluacji projektu „Instytucje rynku pracy wspierają interkulturowe doradztwo kariery” oraz kampanii społecznej „Infodoradztwo” jest zebranie opinii uczestników. Chodzi zarówno o indywidualnych odbiorców – migrantów, uchodźców i osoby z doświadczeniem migracji – jak i o przedstawicieli instytucji rynku pracy oraz doradców zawodowych. Ich głos jest szczególnie ważny, ponieważ pozwala ocenić, czy projekt rzeczywiście odpowiedział na potrzeby, które miał adresować. Liczby, raporty i wskaźniki pokazują skalę działań, ale to opinie uczestników najlepiej pokazują, czy przygotowane narzędzia były zrozumiałe, potrzebne i możliwe do wykorzystania w praktyce.

Głos migrantów i uchodźców

W badaniach i ankietach ewaluacyjnych uczestnicy z grupy migrantów i uchodźców najczęściej wskazywali na brak wcześniejszej wiedzy o możliwościach korzystania z doradztwa zawodowego w Polsce. Dla wielu osób zaskoczeniem było to, że takie wsparcie może być dostępne bezpłatnie i że nie jest przeznaczone wyłącznie dla osób bezrobotnych. Uczestnicy zwracali uwagę także na trudności w poruszaniu się po systemie. Polski rynek pracy i system instytucji wsparcia mogą być skomplikowane, szczególnie dla osób, które dopiero uczą się języka, nie znają lokalnych procedur i nie wiedzą, która instytucja odpowiada za konkretny rodzaj pomocy. Najczęściej wskazywane bariery to:

  • brak wiedzy o dostępnych formach doradztwa zawodowego,
  • trudność w znalezieniu właściwej instytucji,
  • niejasny podział kompetencji między różnymi podmiotami,
  • bariera językowa,
  • brak pewności, czy dana forma wsparcia jest dostępna dla migrantów i uchodźców.

Szczególnie docenione zostały materiały przygotowane w języku ukraińskim i rosyjskim. Uczestnicy podkreślali, że dostępność językowa ma ogromne znaczenie, ponieważ pozwala szybciej zrozumieć informacje i zmniejsza poczucie zagubienia. Dla wielu osób możliwość przeczytania materiałów w znanym języku była pierwszym krokiem do dalszego działania. Ważnym sygnałem była także potrzeba kontynuacji wsparcia. Część uczestników pytała, czy projekt będzie rozwijany dalej, czy materiały pozostaną dostępne po jego zakończeniu i czy możliwe będą kolejne działania informacyjne lub edukacyjne.

Głos doradców zawodowych

Doradcy zawodowi uczestniczący w działaniach projektu zwracali uwagę przede wszystkim na potrzebę specjalistycznych narzędzi do pracy z klientami interkulturowymi. Standardowe metody diagnozy, rozmowy doradczej czy planowania kariery nie zawsze odpowiadają na sytuację osób, które mają inne doświadczenia edukacyjne, zawodowe i kulturowe. W pracy z migrantami i uchodźcami doradca często musi uwzględniać dodatkowe czynniki: barierę językową, nieznajomość polskiego systemu kwalifikacji, różnice w sposobie opisywania doświadczenia zawodowego, trudne doświadczenia migracyjne oraz brak zaufania do instytucji. Doradcy wskazywali między innymi na:

  • brak narzędzi dostosowanych do pracy z osobami z różnych kultur,
  • potrzebę szkoleń z zakresu kompetencji interkulturowych,
  • konieczność lepszego rozumienia procedur uznawania kwalifikacji,
  • potrzebę prostych materiałów, które można przekazać klientom,
  • wartość wymiany doświadczeń między instytucjami.

Ważnym rezultatem projektu jest również raport z badań jakościowych. Doradcy postrzegają go jako materiał, który może być wykorzystywany nie tylko w codziennej pracy, ale także w rozmowach z decydentami, instytucjami i partnerami odpowiedzialnymi za rozwój usług doradczych.

Głos instytucji rynku pracy

Przedstawiciele instytucji rynku pracy, którzy uczestniczyli w webinariach, konsultacjach i wymianie dobrych praktyk, podkreślali rosnące zapotrzebowanie na usługi doradcze dla migrantów. Szczególnie widoczne stało się to po 2022 roku, w związku z napływem uchodźców z Ukrainy i zwiększoną potrzebą wsparcia w zakresie pracy, kwalifikacji oraz integracji zawodowej. Instytucje deklarują otwartość na działania interkulturowe, ale jednocześnie wskazują na ograniczone zasoby. Brakuje czasu, kadry, wyspecjalizowanych narzędzi i materiałów, które mogłyby ułatwić pracę z osobami z doświadczeniem migracji. Najczęściej pojawiające się wnioski ze strony instytucji to:

  • rosnąca liczba osób potrzebujących wsparcia interkulturowego,
  • potrzeba aktualnych i uporządkowanych informacji,
  • ograniczone możliwości kadrowe i organizacyjne,
  • brak wystarczających narzędzi do pracy z migrantami i uchodźcami,
  • potrzeba współpracy między instytucjami, organizacjami społecznymi i pracodawcami.

Projekt pokazał, że wymiana doświadczeń między instytucjami przynosi konkretne efekty. Pozwala lepiej rozumieć potrzeby odbiorców, unikać powielania działań i korzystać z rozwiązań wypracowanych przez innych partnerów.

Co z tego wynika?

Zebrane opinie potwierdzają, że projekt „Instytucje rynku pracy wspierają interkulturowe doradztwo kariery” odpowiedział na rzeczywistą lukę – zarówno informacyjną, jak i narzędziową. Migranci i uchodźcy potrzebują prostych, zrozumiałych informacji o tym, gdzie mogą uzyskać pomoc, jak potwierdzić kwalifikacje i jak odnaleźć się na polskim rynku pracy. Doradcy zawodowi potrzebują narzędzi i wiedzy, które pomogą im lepiej pracować z grupami interkulturowymi. Instytucje rynku pracy potrzebują współpracy, aktualnych materiałów i wsparcia merytorycznego. Jednocześnie opinie uczestników wskazują na potrzebę kontynuacji działań. Szczególnie ważne jest, aby:

  • materiały informacyjne pozostały dostępne po zakończeniu projektu,
  • treści były aktualizowane i rozwijane,
  • temat doradztwa interkulturowego był dalej obecny w działaniach instytucji rynku pracy,
  • doradcy zawodowi otrzymywali wsparcie szkoleniowe i narzędziowe,
  • współpraca między organizacjami była kontynuowana.

Dlaczego te opinie są ważne?

Głos uczestników i instytucji pokazuje, że projekt nie był działaniem oderwanym od rzeczywistości. Odpowiadał na konkretne potrzeby ludzi, którzy każdego dnia mierzą się z wyzwaniami rynku pracy – jako osoby szukające zatrudnienia, doradcy, pracownicy instytucji lub partnerzy społeczni. Dla migrantów i uchodźców projekt oznaczał łatwiejszy dostęp do informacji. Dla doradców – możliwość lepszego zrozumienia pracy z klientem interkulturowym. Dla instytucji – impuls do dalszego rozwijania usług i współpracy. To zadania, które wykraczają poza jeden projekt. Ale projekt „Instytucje rynku pracy wspierają interkulturowe doradztwo kariery” oraz kampania „Infodoradztwo” dają do nich dobry punkt wyjścia. Bo skuteczne wsparcie zaczyna się od słuchania tych, którzy naprawdę go potrzebują.

/english version/

What do participants and institutions say?

One of the important elements of the evaluation of the project “Labour market institutions support intercultural career guidance” and the “Infodoradztwo” social campaign is collecting feedback from participants. This includes both individual recipients – migrants, refugees and people with migration experience – as well as representatives of labour market institutions and career counsellors. Their voice is particularly important because it helps assess whether the project actually responded to the needs it was intended to address. Numbers, reports and indicators show the scale of activities, but participants’ opinions best show whether the prepared tools were understandable, needed and usable in practice.

The voice of migrants and refugees

In the research and evaluation surveys, participants from the group of migrants and refugees most often pointed to a lack of previous knowledge about the possibility of using career guidance in Poland. For many people, it was surprising that such support can be available free of charge and that it is not intended only for unemployed people. Participants also drew attention to difficulties in navigating the system. The Polish labour market and the system of support institutions can be complicated, especially for people who are still learning the language, do not know local procedures and do not know which institution is responsible for a specific type of assistance. The most frequently mentioned barriers included:

  • lack of knowledge about available forms of career guidance,
  • difficulty finding the right institution,
  • unclear division of responsibilities between different entities,
  • the language barrier,
  • uncertainty about whether a given form of support is available to migrants and refugees.

Materials prepared in Ukrainian and Russian were particularly appreciated. Participants emphasised that language accessibility is extremely important because it allows them to understand information more quickly and reduces the feeling of being lost. For many people, being able to read materials in a familiar language was the first step towards further action. The need for continued support was also an important signal. Some participants asked whether the project would be developed further, whether the materials would remain available after its completion and whether further information or educational activities would be possible.

The voice of career counsellors

Career counsellors participating in the project activities pointed primarily to the need for specialised tools for working with intercultural clients. Standard methods of diagnosis, counselling conversations or career planning do not always correspond to the situation of people who have different educational, professional and cultural experiences. When working with migrants and refugees, a counsellor often has to take into account additional factors: the language barrier, unfamiliarity with the Polish qualifications system, differences in how professional experience is described, difficult migration experiences and lack of trust in institutions. Counsellors pointed, among other things, to:

  • lack of tools adapted to working with people from different cultures,
  • the need for training in intercultural competences,
  • the need to better understand qualification recognition procedures,
  • the need for simple materials that can be given to clients,
  • the value of exchanging experiences between institutions.

The qualitative research report is also an important result of the project. Counsellors see it as a material that can be used not only in everyday work, but also in discussions with decision-makers, institutions and partners responsible for the development of guidance services.

The voice of labour market institutions

Representatives of labour market institutions who participated in webinars, consultations and the exchange of good practices emphasised the growing demand for advisory services for migrants. This became particularly visible after 2022, in connection with the arrival of refugees from Ukraine and the increased need for support in the areas of work, qualifications and professional integration. Institutions declare openness to intercultural activities, but at the same time point to limited resources. There is a lack of time, staff, specialised tools and materials that could facilitate work with people with migration experience. The most frequent conclusions from institutions included:

  • a growing number of people needing intercultural support,
  • the need for up-to-date and organised information,
  • limited staff and organisational capacity,
  • lack of sufficient tools for working with migrants and refugees,
  • the need for cooperation between institutions, social organisations and employers.

The project showed that exchanging experiences between institutions brings concrete effects. It helps to better understand recipients’ needs, avoid duplicating activities and use solutions developed by other partners.

What follows from this?

The collected feedback confirms that the project “Labour market institutions support intercultural career guidance” responded to a real gap – both informational and tool-related. Migrants and refugees need simple, understandable information about where they can get help, how to confirm qualifications and how to navigate the Polish labour market. Career counsellors need tools and knowledge that will help them work better with intercultural groups. Labour market institutions need cooperation, up-to-date materials and substantive support. At the same time, participants’ opinions indicate the need to continue the activities. It is particularly important that:

  • information materials remain available after the end of the project,
  • content is updated and developed,
  • the topic of intercultural guidance continues to be present in the activities of labour market institutions,
  • career counsellors receive training and tool-related support,
  • cooperation between organisations continues.

Why are these opinions important?

The voice of participants and institutions shows that the project was not detached from reality. It responded to the specific needs of people who face labour market challenges every day – as jobseekers, counsellors, employees of institutions or social partners. For migrants and refugees, the project meant easier access to information. For counsellors, it offered the opportunity to better understand work with intercultural clients. For institutions, it provided an impulse to further develop services and cooperation. These are tasks that go beyond one project. But the project “Labour market institutions support intercultural career guidance” and the “Infodoradztwo” campaign provide a good starting point for them. Because effective support begins with listening to those who really need it.